مقوله‌های محوری توجه به پوشاک در سفرنامۀ ابن بطوطه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. basirat.m48@gmail.com

2 دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. نویسنده مسئول ta_azim@yahoo.com

3 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی ، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. tarikh-2003@yahoo.com

چکیده

پوشاک به عنوان یکی از مهم‌ترین جنبه‌های دیداری هر فرهنگ، بارزترین نماد فرهنگیِ اقوام و ملل است که می‌تواند در پیگیری تأثیر و تأثر فرهنگ‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. گسترۀ جغرافیایی اسلام در سرزمین‌هایی با تفاوت‌های فرهنگیِ بسیار، اهمیت و لزوم پرداختن به موضوع پوشاک را در دیار اسلام آشکار می‌سازد.
ابن‌بطوطه در سفرنامۀ خود ضمن پرداختن به طیف وسیعی از مسائل مختلف همچون اقتصادی،‌ اجتماعی...، اشاراتی نیز به مقولۀ پوشاک در قالب لباس، عمامه، پارچه آگاهی ذکر جنس و رنگ آن دارد. وی طی سفر خود غالباً با شاهان و درباریان در ارتباط بوده و از نقش تعیین‌کنندۀ پوشاک درباری سخن گفته است. با این وجود نسبت به زندگی اجتماعی عوام بی‌تفاوت نبوده و به شرح امور اجتماعی این قشر نیز پرداخته و اشاراتی به پوشاک مردم برخی مناطق داشته است.
نوشتار حاضر سعی دارد به مطالعۀ مقوله‌های‌ محوری پوشاک در این سفرنامه از طریق ‌گزاره‌یابی و مفهوم‌یابی گزاره‌ها با رویکرد توصیفی_تحلیلی و بهره‌مندی از مستندات کتابخانه‌ای بپردازد. آنچه در رابطه با پوشاک در این سفرنامه حائز اهمیت است، توجه بیشتر ابن بطوطه به پوشاک درباریان و افراد خاص نسبت به مردم عادی است.

کلیدواژه‌ها