علل تنزل تولید و تجارت ابریشم گیلان در اواخرحکومت صفوی (از زمان شاه عباس اول تا پایان صفوی)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد -گروه تاریخ

3 گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

چکیده

در اواخرحکومت صفویه تولید و تجارت ابریشم، کاهش چشمگیری یافت. اما در منطقه گیلان‌ ـ به عنوان مرکز مهم تولید ابریشم ‌ـ از همان ابتدای حکومت، عواملی وجود داشت و یا به مرور زمان شکل گرفت که سبب‌ساز کاهش وحتی نابودی تولید این محصول در این منطقه مهم شد. در پژوهش حاضر، با توجه به ساختار اقتصادی، سیاسی و اجتماعی گیلان و از طرفی عملکرد نمایندگان صفوی، سعی می‌شود این عوامل را بررسی کنیم. ابتدا عوامل داخلی، مانند شورشها وجنبش‌ها، فشارهای مالیاتی، خاصه‌سازی‌گیلان، انتقال مرکزگیلان از لاهیجان (بیه-پیش) به عنوان اصلی‌ترین تولیدکننده ابریشم، به رشت (بیه‌پس)، بیمارهای‌کرم ابریشم وندانستن روش صحیح نگهداری تلمبارها و بلایای طبیعی و پس از آن عوامل خارجی، نظیر: بحران فروش ابریشم، که باعث شد ضرب مسکوکات رایج (طلا و نقره) و تجارت خارجی کاهش یابد، و هجوم مکرر عثمانی، قزاقها وافغانها را بررسی و تحلیل می‌کنیم. روش پژوهش به صورت کتابخانه‌ای و با استناد به متون تاریخی است.
یافته‌ی عمدۀ تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه، هجوم افغان‌ها اصلی‌ترین دلیل سقوط دولت صفوی بوده، امّا عوامل مذکور که تولید ابریشم گیلان راکاهش داد درسقوط و از بین رفتن دولتپراقتدار صفوی‌تأثیرگذار بودهاست

کلیدواژه‌ها