تأملی بر جایگاه علمی وفرهنگی دانشگاه گندی شاپور

نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد

چکیده

علاوه بر  تحولات سیاسی  در عصر  ساسانیان، وضوح پیشرفتهای  خاص علمی و فرهنگی نیز در این روزگار چشمگیر بوده است. اقدامات پادشاهان ساسانی و نقش آنها در ترجمه کتاب یونانی و هندی به زبان  پهلوی،  نگرش ایرانیان را نسبت به  علم ودانش   دچار تحول  کرد.و در این  میان گندی شاپور  به عنوان مرکز بزرگ علمی ودانشگاهی  معتبر از جایگاه والایی برخوردار گشت. بنای این شهر را به عصر شاپور اول  و اوج گسترش  فرهنگی آن را به  دوران حکومت خسروانوشیروان  مربوط می دانند.
پیشرفتهای  علمی این دانشگاه در زمینه طب، نجوم وریاضی آوازه آن را جهاین کرده بود و گندی شاپور مرکز تلاقی اندیشه‌های علمی جهان باستان به شمار می‌رفت. نگرشهای علمی هندوان، یونانیان، اسکندریان و علمای  یونانی به زبان بادانش ایرانی در هم آمیختند و بر آیند این تحول علمی چون درخت تناوری شد که در دوران اسلامی به بار نشست و پایه‌های  عظیم نجوم و بالاخص  طب اسلامی را پدید آورد.  پیدایی  بیت الحکمه و کتابخانه مهم آن خزنه‌الحکمه، ضرورت اقدام در ترجمه اثار و به واقع پیدایی نهضت ترجمه، رونق و گسترش مراکز پزشکی و بیمارستانها در بغداد از جمله  عوامل تأثیر گذار  گندی شاپور  بر نهضت علمی و فرهنگی مسمانان بود. دانشگاه گندی شاپور  که چندین قرن پس از اسلام  نیز به حیات خود ادامه داد، در واقع  عامل انتقال مؤسسات تمدنی و فرهنگی دنیای قدیم به عصر  اسلامی شد.
 

کلیدواژه‌ها